4 Büyük Eser
![](http://3.bp.blogspot.com/-1iJlb03E8pc/VoanEZbH3mI/AAAAAAAAAG0/xvKHCmaCb88/s320/yusuf-has-hacip-sozleri.jpg)
![](http://2.bp.blogspot.com/-0egGAm9WKKM/VoanF4w-50I/AAAAAAAAAHA/WnyC5pV-E9M/s320/bilig.jpg)
nizâmı, hizmetkârlarla nasıl geçinileceği, avâm ile nasıl münâsebet kurulacağı, Ali evlâdı, âlimler, tabipler, efsûncular, rüya tâbircileri, müneccimler, şâirler, çiftçiler, satıcılar, hayvan yetiştirenler, zenâat erbâbı, fakirler ile münâsebet; evlilik; çocuk terbiyesi; hizmetçilere nasıl muâmele edileceği; ziyafete gitme âdabı; ziyafete davet usûlü; memleketi tanzim etme usûlü; doğruluğa karşı doğruluk, insanlığa karşı insanlık gösterilmesi; zamanın bozukluğu ve dostların cefası konuları işlenmiştir.
![](http://4.bp.blogspot.com/-vY1BaeT_Vjs/VoaoYDHmIaI/AAAAAAAAAHE/TDmkCi9KuXg/s320/kasgarli-mahmut.jpg)
- İlk Türkçe sözlük
- İlk Türkçe dilbilgisi kitabı
- Zengin bir edebiyat seçkisi (antoloji)
- İlk ansiklopedimiz
- Edebiyat, folklor, tarih, toplumbilim, dil alanında kaynak kitaptır.
Atabetü'l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki'nin 12. yüzyılda, Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar'a hediye ettiği, hadis ve Arapça beyitlere dayanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan olmanın yollarını, ahlak ilkelerini açıklamış, çeşitli ahlakî öğütlerde bulunmuş, İslamî düşünce ve görüşlere yol gösterici olmuştur. Hakaniye lehçesi ile yazılmıştır. Eserin adı günümüzde "Hakikatlerin Eşiği" şeklinde aktarılabilir.
![](http://1.bp.blogspot.com/-j4CBXcbUwk0/Voap0tWcClI/AAAAAAAAAHQ/xj_dwonykIQ/s320/Edip%2BAhmet%2BY%25C3%25BCkneki%2BKimdir.jpg)
Nazım birimi beyit ve dörtlüklerden oluşan bu eserini şair, Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig’i gibi aruz vezniyle ve Kaşgar Türkçesi ile yazmıştır. Şairin bu eserini nerede ve ne zaman yazdığı kesin olarak bilinmemektedir. Eserin Kaşgar şivesiyle, Uygur harfleriyle yazılmış ilk yazması İstanbul'da Ayasofya Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.
- Edip Ahmet Yükneki tarafından 12 yy. da yazılmıştır.
- Konusu din ve ahlaktır.
- Didaktik (öğretici) bir eserdir. Bir nasihatname özelliğindedir.
- Gazel ve kaside denilebilecek tarzda şiirler vardır.
- 46 beyit ve 101 dörtlükten oluşmaktadır.
- Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
- Telmih (hatırlatma) sanatı kullanılmıştır.
- Eser 14 bölümden oluşur. Baştaki 5 bölüm giriş, şairin "nevi" adını verdiği 8 bölüm asıl konu, sondaki 1 bölüm de bitiriş bölümüdür.
- Giriş bölümleri kaside biçimiyle (aa ba ca da...), asıl konu ile ilgili bölümler ve bitiriş bölümü dörtlüklerle (aaba) yazılmıştır. Giriş bölümünde 40 beyit, asıl konu ve bitiriş bölümlerinde 101 dörtlük vardır. Eserin tamamı 484 dizeden oluşur.
- Eser geçiş dönemi edebiyatı ürünüdür.
- Atabetü'l-Hakayık'ta üzerinde durulan bir başka konu da, insanın diline sahip olmasıdır.
Divan-ı Hikmet: Hoca Ahmed Yesevî Pir-i Türkistan'nın söylediği "hikmet" adlı şiirleri bir araya getiren Türk tasavvuf edebiyatının bilinen en eski örneklerini içeren kitap.
![](http://3.bp.blogspot.com/-ASV8DxUPZNI/Voap8AiwgkI/AAAAAAAAAHY/b9ubgmNFwp4/s320/ahmet_yesevi_uzmanportal_com.jpg)
Eserde Ahmet Yesevi'nin kurucusu olduğu Yesevilik tarikatına ait bilgiler, dervişlik üzerine övgüler, Cennet-Cehennem tasvirleri, İslam peygamberinin hayatı ve mucizeleri anlatılır.
- Kitapta Allah aşkı Peygamber sevgisi işlenmiştir.
- Hikmet: Hoş, hayırlı anlamlarına gelir.
- Sade ve yalın bir dil kullanılmıştır.
- Aruz ve hece ölçüsü bir arada kullanılmıştır.
- Dörtlük ve beyitle yazılmıştır.
- 144 hikmet ve 1 münacaattan oluşur. (2009 yılında bulunan yeni hikmetlerle bilinen hikmet sayısı 217 olmuştur. Dr. Hayatı Bice tarafından hazırlanan 5. baskıda yeni hikmetler günümüz Türkçesi ile de yayınlanmıştır.)
- Eser Karahanlı Türkçesinin Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır.
- İstifham (soru sorma) ve Tecahül-i Arif (bilip de bilmezlikten gelme) sanatları kullanılmıştır.
- Ahmet Yesevi hikmetlerinin birleşmesiyle olmuştur ve Karahanlı Türkçesiyle söylemiştir.
- Hikmetler dini tasavvufi şiirlerdir.
- Peygamber Muhammed'in vefât yaşı olan 63 (Hicrî) yaşından sonra toprağın altında yaşamayı seçmiştir.
- Allah'a yakın olma isteği vardır.
- Şiirlerde ulusal ögeler (ölçü, nazım biçimi, yarım uyak) ile İslamlıktan gelme yabancı ögeler (din ve tasavvuf konuları, yabancı sözcükler) bir arada kullanılmıştır.
- Eserin uyaklanışı abcd dddb eeeb şeklindedir. Dördüncü dizelerin birbiriyle uyaklı oluşu hatta zaman zaman aynen tekrarlanışı bu şiirlerin musiki ile okunmak için söylendiğini gösterir.
- Divan-ı Hikmet'i Ahmet Yesevi yazmamıştır. Ahmet Yesevi'nin kurduğu tarikattaki Şaban Durmuş, Ahmet Yesevi'nin görüşlerini ve düşüncelerini kitap haline getirmiştir.
- Eser 12. yy'a aittir ve manzum bir eserdir.
- Ahmet Yesevî 63 (Hicrî) yaşından sonra çukur kazdırarak kendini toprağın altına kapatmış, inzivaya çekilmiş ve İslam peygamberi Muhammed gibi 63 (Hicrî) yaşında ölmek istemiştir ama 76 (Hicri) - 73 (Miladi) yaşında hayata veda etmiştir.
- Türk edebiyatı tarihinde "Divan-ı Hikmet"in önemi İslamiyet'ten sonraki Türk edebiyatının daha önce yazılan Kutadgu Bilig'den sonraki bilinen en eski örneklerinden biri ve tasavvuf Türk edebiyatının ilk eseri oluşudur.
- Lirik ve didaktik özellik gösterir.
Tesekkurler..!
YanıtlaSilteşekkürler, özellikle özetlediğiniz kısım için.
YanıtlaSilteşekkürler
YanıtlaSilteşekkürler
YanıtlaSilSq
YanıtlaSilEyw
YanıtlaSiltesekkurler cok isime yaradii
YanıtlaSil